ServantLeadership is geen nieuwe stroming, integendeel: het is net zo oud als de mensheid zelf. Ieder mens geeft leiding - bewust en onbewust - aan zichzelf en aan vele anderen in zijn of haar omgeving. Al bij onze geboorte kregen we minimaal drie 'oerbehoeften' mee: we willen voor onszelf zorgen (ontvangen), we willen voor anderen zorgen (geven) en we willen ons voorplanten. Alledrie zijn nodig om het leven in stand te houden.
Diep in ons zit ook een soort 'barometer' die bijhoudt of de balans tussen geven en ontvangen wel ongeveer in evenwicht is; geen mens kan immers op lange termijn meer geven dan ontvangen en ook het omgekeerde gaat op. Op lange termijn moeten alle krachten in balans zijn; is dat niet het geval dan 'organiseert' het leven als vanzelf een of andere crisis - persoonlijk, zakelijk of maatschappelijk, waardoor een verandering noodzakelijk wordt. Het is voor ieder mens een kunst én een 'must' dit te begrijpen en hiermee om te leren gaan.
Omdat er nu eenmaal verschillen zijn in de aard en mogelijkheden van mensen en zeker ook in hun levenservaring, heeft het leven ook de mogelijkheid geschapen om van elkander te leren en gebruik te maken van elkaars talenten.
Eén van de manieren waarop dit tot uitdrukking komt is te zien in het fenomeen 'leiderschap'. Als leiderschap goed is ontwikkeld bevordert het als vanzelf de balans tussen alle krachten, alle betrokkenen en tussen al het leven op 'planet earth'... Deze natuurlijke manier van leidinggeven is het hart van ServantLeadership.
Eén van de oudst bekende geschriften waarin de essentie van Servant Leadership is beschreven is de Tao Te Ching, één van de bekendste boeken uit de Chinese filosofie. De tekst stamt al vanaf circa 600 voor Christus. Een citaat:
"The best leaders are those the people hardly know exist.
The next best is a leader who is loved and praised.
Next comes the one who is feared.
The worst one is the leader that is despised.
If you don't trust the people,
they will become untrustworthy.
The best leaders value their words, and use them sparingly.
When she has accomplished her task,
the people say, "Amazing:
we did it, all by ourselves!"
'De beste leiders zijn zij die door hun medewerkers nauwelijks worden opgemerkt.
Daarna komen de leiders die geliefd zijn en geprezen worden.
Dan komen zij die worden gevreesd.
De ergste leiders zijn zij die worden veracht.
Als je je medewerkers niet vertrouwt,
worden ze onbetrouwbaar.
De beste leiders doen wat ze zeggen en spreken niet te veel.
Als zij hun taak hebben volbracht, zeggen hun mensen:
"Wonderlijk! We hebben het gehaald, helemaal op eigen kracht!"
Overigens: de essentie van Servant Leadership is terug te vinden in nagenoeg alle wijsheidsboeken ter wereld. De oorsprong is dan ook zeker niet Amerikaans. Robert Greenleaf werd trouwens direct tot het begrip Servant Leadership geïnspireerd door een boek van Herman Hesse: Journey to the East.